Hướng dẫn học nhạc lý guitar

Có 7 tên nốt khác nhau thường dùng, đó là: Đô, Rê, Mi, Fa, Sol, La, Si. Đó là 7 bậc cơ bản của hệ thống thất âm, tính từ thấp lên cao. Muốn lên cao hoặc xuống thấp hơn, người ta lặp lại tên dấu với các nốt trên, với cao độ cách nhau từng quãng 8 một.

Ký hiệu nốt nhạc

Người ta cũng dùng các chữ cái La-tinh để gọi tên các bậc cơ bản trên:

Ngoài 7 nốt nhạc chính này còn có các nốt nhạc phụ khác như thăng (#) hay giáng (b). Chẳng hạn như La thăng (A#). Đó là do sự chênh lệch giữa các nốt nhạc, sự chênh lệch nhỏ nhất giữa các nốt là ½ cung và lớn nhất là 1 cung. Có thể tham khảo qua hình dưới đây.

Khoảng cách của tất cả các nốt nhạc đều là 1 cung trừ các nốt sau là nửa cung :

Nếu tăng nốt nhạc đó lên 1/2 cung thì được gọi là thăng (#), còn nếu giảm nốt nhạc đó xuống nửa cung thì gọi là giáng (b).

Khoảng cách về cao độ là tương đối

Giữa các tên nốt, khoảng cách về cao độ của chúng là không đồng đều nhau. Xét hệ thống các nốt trong giọng Đô trưởng, La thứ tự nhiên thì có 3 điều cần ghi nhớ:

  • Khoảng cách nhỏ nhất trong thất âm là nửa cung, giữa Mi với Fa và Si với Đô
  • Khoảng cách lớn nhất giữa hai bậc cơ bản đi liền nhau gọi là nguyên cung: giữa Đô với Rê, Rê với Mi, Fa với Sol, Sol với La và La với Si.

Như vậy khoảng cách âm thanh giữa Đô thấp và Đô cao kế tiếp gồm 12 nửa cung hoặc 6 nguyên cung. Nói cách khác, quãng tám (Đồ - Đố) gồm 12 âm cách nhau đều đặn từng nửa cung một.

Dấu hóa

Là những kí hiệu cho biết các bậc cơ bản được tăng lên hay giảm xuống từng nửa cung điều hòa.

  • Dấu thăng (#): làm tăng lên nửa cung
  • Dấu giáng (b): làm giảm xuống nửa cung.
  • Dấu bình: làm các nốt nhạc đã được thăng hoặc giáng trước đó trở về cao độ tự nhiên

Có 2 loại dấu hóa: Dấu hóa cấu thành ghi ở đầu khuông nhạc (hay còn gọi là hóa biểu), ảnh hưởng đến mọi dấu nhạc cùng tên trong cùng một đoạn nhạc. Dấu hóa bất thường chỉ ảnh hưởng đến các dấu nhạc cùng tên trong cùng một ô nhịp kể cả khác tầng quãng tám.

Trên đây là 4 kiến thức nhạc lý guitar classic căn bản nhưng bổ ích, giúp bạn tự học guitar cơ bản tại nhà thành công. Hành trình tự chinh phục guitar này sẽ rất gian nan và vất vả. Tuy nhiên, mọi việc sẽ theo trình tự và hiệu quả hơn rất nhiều nếu bạn lựa chọn một khóa học guitar cơ bản tại Trường Âm nhạc Yamaha. Nếu đã tự học thành thạo thì vẫn có thể đăng ký học đàn guitar tại Yamaha vì trường đã tổ chức các lớp học guitar từ cơ bản đến nâng cao. Với đội ngũ giảng viên chuyên nghiệp cùng môi trường học tập sáng tạo, bạn sẽ nhanh chóng trở thành nghệ sĩ chơi đàn guitar điêu luyện. Tham khảo các khóa học chi tiết tại đây, và đăng ký khóa học guitar Yamaha tại đây

đăng ký học thử ngay

Thông tin liên hệ:

Trường Âm nhạc Yamaha (Yamaha Music School Vietnam)

Địa chỉ: Tầng 2, Lô S62AB, Aeon Mall Tân Phú - 30 Bờ Bao Tân Thắng, Sơn Kỳ, Tân Phú, TP. HCM

Hotline: 1900 299 279

Facebook: Yamaha Music School Vietnam

Yamaha Music Vietnam

Hotline: 1900 299 279 (9h - 17h, Thứ 2 - Thứ 6 hàng tuần)

Facebook: Yamaha Music Vietnam

   Nhạc lý như là một cơn “ác mộng” đối với những người học Guitar phong trào – nghiệp dư, bởi nó rất khó và phải học một cách bày bản thì mới hiểu được.

   Tuy nhiên có những kiến thức nhạc lý cơ bản và rất quan trong mà một người Guitar nhất định phải nắm được để tránh việc chơi “bừa”, cầm đàn quạt qua quạt lại để lấy nhịp để hát thôi chứ không hiểu gì.

   Chính vì vậy nên bài viết này GuitarShare sẽ tổng hợp lại những kiến thức nhạc lý cơ bản và trình bày thật dễ hiểu để các bạn có thể dễ dàng nắm được và luyện tập Guitar được hiệu quả hơn

1.Âm thanh là gì ? Âm nhạc là gì ?

   Như ta đã biết, bất cứ vật nào khi dao động đều tạo ra sóng âm, có cái nghe được, có cái thì không. 

   Âm nhạc là một loại hình dùng âm thanh để diễn tả cảm xúc của con người .

2.Đặc tính của âm thanh trong âm nhạc ?   

  – Cao độ ( đồ – rê – mi … ) 

  – Trường độ ( dài, ngắn của nốt nhạc phát ra ) 

  – Cường độ ( độ mạnh, nhẹ của nốt nhạc phát ra ) 

  – Âm sắc ( sáng, tối, đục, trong … ) 

Thiếu một trong 4 yếu tố trên sẽ không còn là âm nhạc nữa mà là âm thanh thông thường !

3.Âm nhạc gồm có những nốt nào ? 

  Gồm có 7 nốt được lặp lại, 7 nốt đó là đô – rê – mi – fa – sol – la – si. 

  Ký hiệu theo hệ âm nhạc quốc tế là : C – D – E – F – G – A – B 

7 âm cơ bản được sắp xếp trên khuông nhạc như sau:  

   – Khi so sánh cao độ của nốt nhạc, người ta hay dùng khái niệm ( CUNG / NỬA CUNG ). 

   – Hai NỬA CUNG thì là 1 CUNG. 

   – Khoảng cách(xét về cao độ) giữa C và D là 1 CUNG, tức 2 NỬA CUNG, tương tự cho D – E, F – G, G – A, A – B. Chỉ có khoảng cách từ E – F và từ B – C là nửa cung. 

  Tạm có cái mô hình thế này : C – 1 cung – D – 1 cung – E – nửa cung – F – 1 cung – G – 1 cung – A – 1 cung – B – nửa cung – C ( lặp lại từ đầu ) 

Vậy nếu một nốt nhạc cách nốt C nửa cung thì là gì ? 

– Nốt đó có tên gọi là C# ( đọc là đô thăng ), hoặc tên gọi khác là Db ( rê giáng ). Ký hiệu này “#” đọc là thăng, “b” đọc là giáng.

– Tương tự, nếu từ G lên nữa cung thì ta có G# hoặc Ab, cũng là 1. 

– Nếu từ E lên nửa cung thì có nốt gì ? … Xin thưa nếu theo bên trên thì ta có nốt F

5. Trường độ của các nốt :

    – Như đã học thì đó là độ dài ngắn của các nốt. Các bạn có thể lục sách giáo khoa các cấp tiểu học và THCS để xem. Gồm có nốt đen, nốt trắng, đen đơn, đen kép đủ thứ, trong phạm vi Guitar cơ bản tôi không đề cập tới.

6. Hợp âm là cái quái gì ? 

    – Cái tên nói lên tất cả, hợp âm là sự hòa quyện của các nốt nhạc theo một quy tắc nhất định để tạo nên một cái “hợp âm”. Có thể là sự kết hợp của 2 nốt, 3 nốt, 4 nốt ….

    Cái tên nói lên tất cả, hợp âm là sự hòa quyện của các nốt nhạc theo một quy tắc nhất định để tạo nên một cái “hợp âm”. Có thể là sự kết hợp của 2 nốt, 3 nốt, 4 nốt ….

    Trong phạm vi này, tôi chỉ đề cập đến 2 loại hợp âm cơ bản : trưởng ( major ), thứ ( minor ), đây cũng là 2 loại phổ biến nhất trong đệm hát.

Hợp âm trưởng  được hợp thành từ 3 nốt theo công thức : Chủ âm + 2 cung + 1,5 cung. Ký hiệu chính là tên chủ âm. Ví dụ C ( đô trưởng ), G ( sol trưởng )
Ví dụ cái nào : Bây giờ tôi muốn thành lập cái hợp âm Sol trưởng ( G major ) thì tôi sẽ có : Chủ âm nốt G + đếm lên 2 cung … chính là nốt nốt B + từ nốt B đếm lên 1 cung rưỡi nữa là nốt D ( cách đếm có thể xem lại )– Tương tự như vậy với các hợp âm còn lại, như đô trưởng thì có 3 nốt đó là C – E – G ….– Nếu như hợp âm D# ( rê thăng trưởng thì sao ) ?Vẫn áp dụng như vậy , nốt chủ D# đếm lên 2 cung ta có nốt G, từ G đếm lên 1 cung rưỡi ta có nốt A#

Vậy hơp âm D# sẽ có các nốt D# – G – A#

Hợp âm thứ cũng được hợp thành từ 3 nốt theo công thức : Chủ âm + 1,5 cung + 2 cung Ký hiệu chính là tên chủ âm + chữ “m”. Ví dụ A ( la ) và chữ “m” đọc là la thứ, tương tự Dm ( rê thứ ) …Ví dụ : Hợp âm Em ( mi thứ ) gồm có :Âm chủ : E – đếm lên 1.5 cung nốt G – từ G đếm lên 2 cung nốt B

Vậy hợp âm Em gồm có các nốt : E – G – B

Rồi, bây giờ ta quay trở lại với cây đàn thân yêu !
Đặt cây đàn của bạn nằm ngang, sao cho lỗ thoát âm hướng lên trời, ta đối chiếu với sơ đồ sau :

Dây ở trên cùng, thường gọi là dây số 1, khi gãy vào nó sẽ phát ra nốt EDây thứ hai, gãy vào phát ra nốt BDây thứ ba, gãy vào phát ra nốt GDây thứ tư, gãy vào phát ra nốt DDây thứ năm, gãy vào phát ra nốt A

Dây thứ sáu, dây bự nhất, gõ vào phát ra nốt E

  •  Mẹo để dễ dàng học thuộc các nốt nhạc trên Đàn Guitar 

   Các phím đàn (người ta vẫn hay gọi là ngăn) được đánh thứ tự từ trái qua phải, cứ cách 1 phím như vậy thì cao độ âm thanh do dây đó phát ra sẽ tăng nữa cung. Ví dụ dây số 3, bình thường gãy nó sẽ phát ra nốt G, nay tôi chặn ở ngăn thứ hai, khi gãy nó sẽ phát ra nốt A, bằng việc kết hợp như vậy, tôi sẽ tạo ra các hợp âm để đệm hát ! 

   Các bạn thắc mắc vậy thì tôi gõ dây thứ nhất cũng phát ra nốt E, dây thứ 6 ( dây bự nhất ) cũng phát ra âm E thì chuyện này giải thích như thế nào ? 

   Xin được trả lời, nốt E ở dây số 1 có cao độ gấp đôi cao độ của nốt E của dây số 6.

Trên là những kiến thức nhạc lý cơ bản nhất, đơn giản nhất mà người học Guitar nhất định phải nắm được. Tuy nhiên bấy nhiêu vẫn chưa đủ, bạn cần phải học thêm rất nhiều kiến thức về nhạc lý nữa để có thể tiến bộ trong quá trình luyện tập Guitar của mình. Có bất cứ thắc mắc nào mời bạn để lại bình luận ở bên dưới để được giải đáp nhé !